Aanpak van veenherstel in de Vallei van de Kleine Nete trekt internationale aandacht
Een veertigtal internationale wetenschappers en klimaatexperts bezocht vrijdag de Vallei van de Kleine Nete om er kennis te maken met de aanpak van veen- en natuurherstel. De Vlaamse Landmaatschappij (VLM) gidste hen door het natuurinrichtingsproject Graafweide-Schupleer en het gebied rond
De Zegge. Centraal stond een complexe uitdaging: hoe herstel je veen en natte natuur in een gebied waar ook landbouw een belangrijke plaats inneemt?
7 september 2026
Internationale kennisuitwisseling over veengebieden
Het terreinbezoek vormde het sluitstuk van het internationale symposium Power to the Peatlands 2026 in
’s-Hertogenbosch. Tijdens het congres wisselden wetenschappers en terreinexperts kennis en praktijkervaring uit over het herstel en het duurzaam beheer van veengebieden.
De VLM deelde er haar ervaringen uit de vallei van de Kleine Nete, waarbij een geïntegreerde aanpak centraal staat.
Dat wil zeggen dat de verschillende functies van de open ruimte allemaal aan bod komen. Zo lichtte een landbouwspecialist toe hoe in de vallei van de Kleine Nete wordt gezocht naar een evenwicht tussen natuurherstel, waterbeheer en landbouw.
Veen houdt water én koolstof vast
Veengebieden zijn bijzondere natuurgebieden met planten en dieren die perfect zijn aangepast aan de voedselarme, natte omstandigheden. Daaronder bevinden zich ook heel wat Europees beschermde soorten.
Venen spelen een belangrijke rol in onze waterhuishouding. Gezond, niet-ontwaterd veen werkt als een spons: het houdt water vast bij hevige regenval en geeft het geleidelijk weer vrij. Zo helpt het zowel wateroverlast als droogte te beperken.
.jpeg)
Ook voor het klimaat is veen belangrijk. In de permanent natte bodem wordt organisch materiaal slechts langzaam afgebroken, waardoor grote hoeveelheden koolstof langdurig opgeslagen kunnen blijven. Wanneer veen verdroogt, breekt het sneller af en komt een deel van die opgeslagen koolstof als CO₂ vrij.
Veenherstel stopt niet aan de grens van een natuurgebied
Samen met het Agentschap Natuur en Bos werkt de VLM binnen het natuurinrichtingsproject Graafweide-Schupleer aan maatregelen om natte natuur en veen te herstellen. Op publieke gronden rond natuurreservaat De Zegge wordt samen met landbouwers gewerkt aan het langer vasthouden van water om verdroging van het reservaat tegen te gaan.
De uitdaging is goed zichtbaar rond De Zegge. Het natuurreservaat heeft voldoende water nodig om de natte natuur en het veen in stand te houden, terwijl het omliggende landschap jarenlang intensief werd ontwaterd. Door drainage af te bouwen, en het landgebruik stap voor stap aan te passen aan een natter landschap, krijgt De Zegge opnieuw meer ademruimte. Dat is extra belangrijk in tijden van weersextremen: een nat en gezond veengebied werkt als een spons, houdt water langer vast tijdens droge periodes en helpt bij hevige regenval om water minder snel af te voeren.
.jpg)
Daarom onderzoekt de VLM samen met landbouwers hoe het landgebruik in die overgangsgebieden beter kan worden afgestemd op de water- en natuurdoelstellingen.
Dat gebeurt onder meer via individuele gesprekken met landbouwers, samenwerking rond publieke gronden en beheerovereenkomsten. Tijdens drie co-creatieworkshops werden mogelijke oplossingen samen met alle betrokken partijen verder onderzocht.
De VLM ontwikkelde daarnaast de AgroWaterImpact-tool. Daarmee kan beter worden ingeschat welke gevolgen veranderingen in het waterpeil kunnen hebben voor landbouwpercelen. Deze impacttool is ontwikkeld samen met de Bodemkundige Dienst, Sumaqua en het Instituut voor Landbouw-, Visserij- en Voedingsonderzoek (ILVO).
Zoeken naar oplossingen voor het hele gebied
Tijdens het terreinbezoek konden de internationale wetenschappers bekijken hoe die verschillende sporen in de praktijk samenkomen. Graafweide-Schupleer en De Zegge illustreren daarmee een belangrijke uitdaging voor veenherstel in Vlaanderen: voldoende water vasthouden voor natuur en veen, en tegelijk rekening houden met landbouw en ander landgebruik in de omgeving.
Die gebiedsgerichte aanpak is essentieel. Veenherstel is immers niet alleen een natuuropgave. Het vraagt ook keuzes over waterbeheer en landgebruik in een ruimere omgeving. Door die verschillende belangen samen te bekijken, zoekt de VLM naar oplossingen die zowel het landschap als de mensen die er werken toekomstbestendiger maken.
Meer info?
Meer persinfo?