De Diepenbeekse Stiemervallei wordt opnieuw een natuurlijke spons

DIEPENBEEK - De Vlaamse Landmaatschappij (VLM) werkte samen met de provincie Limburg, de gemeente Diepenbeek en partners een plan uit om de Stiemervallei ter hoogte van de campus Diepenbeek om te vormen tot een klimaatbestendige vallei. Het ontwerp landinrichtingsplan Oude en Nieuwe Stiemer herstelt de sponswerking van het landschap, versterkt de natte natuur en maakt de vallei beter toegankelijk voor wandelaars, fietsers en buurtbewoners. Over dit ontwerp landinrichtingsplan loopt van 5 januari 2026 tot en met 3 februari 2026 een openbaar onderzoek in de gemeente Diepenbeek.

Diepenbeek in De Wijers: droogte én wateroverlast als klimaatuitdaging

De Stiemervallei is één van de 8 grote beekvalleien van het meer dan 25.000 ha groot gebied De Wijers.
​De Wijers, het land van 1001 vijvers in het hart van Limburg, is een waterrijk paradijs voor heel wat zeldzame planten en dieren en een adembenemend decor om in te wandelen en fietsen.

Ook in de Stiemervallei bepaalde water lang het landschap met vijvers, moerassen en vochtige hooilanden. Dankzij de veenrijke ondergrond werkte de Stiemervallei vroeger als een natuurlijke spons die water langdurig vasthield in de bodem. Vandaag wordt het water zo snel mogelijk afgevoerd door de diepe, rechtgetrokken Nieuwe Stiemer. Dat versterkt stroomafwaarts overstromingen én zorgt tegelijk voor lage grondwaterstanden in droge periodes.

“We herstellen hier de sponswerking van de Stiemervallei: water zo veel en zo lang mogelijk vasthouden in de vallei tijdens lange droge periodes en tijdens periodes met veel neerslag. Opgehouden water wordt bij verhoogde sponswerking ook vertraagd afgegeven zodat het langer beschikbaar blijft voor landbouw en natuur. ​
​​
​Door samenwerking tussen VLM, provincie Limburg en gemeente bouwen we een vallei die waterbeheer, natuurbeleving en graslandherstel combineert. Dat is precies de richting die Vlaanderen uit moet om de gevolgen van klimaatverandering op te vangen” – Jo Brouns, Vlaams minister Omgeving

Zonder bijkomende maatregelen gaat de natuurlijke sponswerking helemaal verloren en komt niet alleen de waterbeschikbaarheid voor natte natuur, maar ook voor landbouw onder druk.

Stiemervallei: sponswerking herstellen en piekbuien gecontroleerd opvangen

De Diepenbeekse Stiemervallei vormt de kern van dit landinrichtingsplan. Klimaatverandering zorgt ervoor dat zowel wateroverlast als droogte vaker en intenser zullen voorkomen. Met dit landinrichtingsplan pakken we beide uitdagingen aan.

Door de Nieuwe Stiemer terug minder diep te maken, zakt het grondwater minder snel en diep weg in drogere periodes. Zo behoudt het veen zijn unieke vermogen om water als een spons vast te houden. ​
​We maken ook extra ruimte om water bij hevige neerslag vast te houden en vertraagd af te voeren via verschillende waterlopen.

We brengen de Oude Stiemer terug bovengronds in een brede, natuurlijke bedding met infiltratiezones. Er komt ook een nieuwe, kronkelende gracht bij. Met nieuwe regelbare constructies verdelen we het water over de verschillende waterlopen. Zo zorgen we bij piekregens voor een gecontroleerde vertraagde afvoer en verdelen we bij droogte het beschikbare water beter.

Miezerikvijvers: van viskweek naar natte natuur met zachte recreatie

De Miezerikvijvers zijn een 12 hectare groot gebied met grote natuurkansen. Vanaf de 19de eeuw werden de vijvers met de hand uitgegraven voor de viskweek en voorzien van een ingenieus systeem van op- en aflaten. Dit systeem is nu aan vernieuwing toe. Om het vijverpeil hoog te houden voor viskweek, moet er bijna continu water worden toegevoerd vanuit de Oude Stiemer. Dat waterverbruik is niet duurzaam en zorgt voor onvoldoende water verderop voor de Rooiermolen en de groene Universiteitscampus.

De Vlaamse Landmaatschappij startte al een Blue Deal-project om de gemeentelijke vijvers om te vormen tot het ideale leefgebied voor amfibieën en moerasvogels. De vijvers vormen immers een schakel in de natte natuurverbinding over het kanaal tussen de Maten en de Demervallei.
​​
​De Miezerikvijvers zijn vandaag niet publiek toegankelijk. Ze worden nog deels gebruikt voor viskweek. In de minst kwetsbare delen, langs de Miezerikbeek, kun je straks wandelen, fietsen of picknicken.

Patersbos en Patersplein: opgefrist park en groener, verkeersluwer dorpshart

Het Patersbos, ooit de kloostertuin van de Paters Passionisten en sinds 1999 een publiek park, krijgt een ecologische opknapbeurt én een mindermobielenpad dat het park toegankelijk maakt voor iedereen.

Tegelijk vergroenen de Vlaamse Landmaatschappij en de gemeente Diepenbeek het Patersplein en de Rooierheidestraat. Het plein evolueert van parkeervlakte naar een groen, verkeersluwer dorpshart met veilige ruimte voor wandelaars en fietsers, schaduwrijke bomen en wadi’s die regenwater opvangen.

Gebundelde budgetten

Met het landinrichtingplan Oude en Nieuwe Stiemer pakt de Vlaamse Landmaatschappij de klimaatuitdagingen aan door de Stiemervallei te herstellen als natuurlijke spons met ruimte voor water, natuur, recreatie én landbouw.

De totale investering van het landinrichtingsproject Oude en Nieuwe Stiemer wordt geraamd op zo’n € 3.1 miljoen. De Vlaamse Landmaatschappij, provincie Limburg, gemeente Diepenbeek en het Agentschap voor Natuur en Bos investeren samen in de Stiemervallei.

Een deel van de investering wordt gefinancierd met Blue Deal-middelen van de Vlaamse Regering. Die steun is bedoeld voor geïntegreerde projecten die Vlaanderen beter moeten wapenen tegen de gevolgen van klimaatverandering.

Plan ter inzage

Het openbaar onderzoek van het landinrichtingsplan Oude en Nieuwe Stiemer loopt van 5 januari 2026 tot en met 3 februari 2026. Iedereen kan in deze periode het plan online inzien en eventueel bezwaren indienen bij het college van burgemeester en schepenen van Diepenbeek. Ook inkijken in het gemeentehuis van Diepenbeek zelf kan na afspraak via 011 49 18 60.

De opmaak van dit ontwerp landinrichtingsplan is een eerste fase. Na het openbaar onderzoek legt de Vlaamse Landmaatschappij, op basis van de inspraakreacties en adviezen, een definitief voorstel van landinrichtingsplan ter goedkeuring voor aan de bevoegde minister. De partners die bij de uitvoering of financiering betrokken zijn, geven dan ook hun officiële instemming. Na de goedkeuring start de VLM met de voorbereiding van de uitvoering. Dit omvat onder meer ​ de opmaak van technische plannen en het aanvragen van de nodige vergunningen. De uitvoering op het terrein is voorzien vanaf 2026.

Beschikbaar beeldmateriaal

Meer inhoudelijke informatie?

Meer persinformatie?