Een hoofdrol voor water in Bokrijk-Kiewit

Een hoofdrol voor water in Bokrijk-Kiewit

In Bokrijk-Kiewit krijgt water de komende jaren terug de aandacht die het verdient. Met het natuurinrichtingsproject ‘Vijvercomplex Bokrijk-Kiewit’ investeert Vlaanderen samen met haar partners 10 miljoen euro in het gebied. We herstellen de voormalige viskweekvijvers ten voordele van natuur en richten het gebied in als een grote spons, een klimaatbuffer. We vormen het gebied om tot een unieke plek in Vlaanderen waar bezoekers het aantrekkelijke Wijerlandschap nog beter beleven en ervaren hoe het landschap er vroeger uitzag.

De domeinen Bokrijk en Kiewit liggen in De Wijers en zijn al lang toeristische toplocaties in Limburg en Vlaanderen. Minder bekend is dat er in beide domeinen ook plant- en diersoorten leven waarvan sommigen ernstig bedreigd zijn in hun voortbestaan. Door de jaren heen verdween er veel waardevolle natuur. Toen er een einde kwam aan de viskweek, groeide het landschap langzaamaan dicht. De mens voerde ook steeds meer water af uit het gebied via diepe grachten, om het geschikt te maken voor land- en bosbouw. Vandaag zorgt de klimaatverandering voor verdere verdroging van onze natuurgebieden. Dieren en planten krijgen het er moeilijk om te overleven. Het natuurinrichtingsproject ‘Vijvercomplex Bokrijk-Kiewit’ herstelt en verbetert de waardevolle natuur in het gebied.

Herstel van vijvers ten voordele van natuur

Het vergroten en verbeteren van het leefgebied helpt bedreigde plant- en diersoorten een stevig handje. Het uitgraven van vijvers en vennen én ontwikkeling van ​ rietkragen en vochtige graslanden die afwisselen met houtkanten en bosranden, bieden moerasvogels zoals de roerdomp en de woudaap weer alle kansen. Dieren zoals de bruine kiekendief, de knoflookpad en de heikikker profiteren mee van nieuwe, open natuur en rust in het gebied.

Ingrijpende maatregelen zijn nodig voor dit herstel. Het open maken van dichtgegroeide, verboste vijvers staat daarbij bovenaan het lijstje. Andere maatregelen zijn gericht op het een betere ‘werking’ van de vijvers. De vijvers in De Wijers zijn vroeger in ‘cascade’ aangelegd. Dat wil zeggen dat ze aaneengeschakeld werden met telkens een overloop naar de volgende vijver. Dat ingenieus systeem van grachtjes, stuwen, dijkjes en op- en aflaten is dringend aan vernieuwing toe. Herstel van die infrastructuur stelt ons in staat het waterpeil beter te beheren en de vijvers visvrij te maken. Kikkervisjes krijgen meer overlevingskansen zonder de vissen die op hen azen. Bijkomend voordeel van het aflaten van de vijvers, is dat de dikke sliblaag kan verwijderd worden. De vijvers worden er helderder door en waardevoller voor kwetsbare natuur.

copyright Robin Reynders, provincie Limburg
copyright Robin Reynders, provincie Limburg

Het gebied als een grote spons, een ‘klimaatbuffer’

Door het verwijderen van slib, vergroot ook de wateropslagcapaciteit van de vijvers, wat nuttig is in periodes van droogte. Ook in de bossen en graslanden rondom de vijvers investeert het project in maatregelen om het water langer vast te houden in de bodem. In de loop van vorige eeuw werd een uitgebreid systeem van diepe grachten aangelegd om water snel af te voeren. Zo werd landbouw en bosbouw mogelijk gemaakt. Vandaag trekken diezelfde grachten het gebied onnodig droog. Het natuurinrichtingsproject maakt waar mogelijk de grachten in het gebied opnieuw dicht en gaat verdroging tegen.

copyright Robin Reynders, provincie Limburg
copyright Robin Reynders, provincie Limburg

Beleving van het historisch vijverlandschap

Een nog intensere Wijerbeleving komt er aan voor bezoekers van het gebied. ​ Wandelpaden die vandaag waardevolle natuur verstoren, worden opgebroken. Nieuwe wandellussen komen in de plaats met startpunten, bewegwijzering, nieuwe knuppelpaden, brugjes, veilige oversteekplaatsen... Kleine rust- en belevingsplekjes zoals vlonders en uitkijkplekjes versterken de Wijers-ervaring.

Bezoekers van het openluchtmuseum in Bokrijk ervaren vandaag hoe mensen in de vorige eeuw in Vlaanderen leefden, woonden en werkten. Na de realisatie van het natuurinrichtingsproject ervaren bezoekers in de natuurgebieden rondom het park ook hoe het landschap er hier vroeger uitzag: een afwisseling van open vijvers, graasweiden, heide en vennen tussen de bossen. Al in de middeleeuwen zorgde viskweek in de vele vijvers en begrazing van de heide voor open landschappen. Door die vijvers terug open te maken, komt het unieke historische landschap terug in beeld.
copyright Robin Reynders, provincie Limburg
copyright Robin Reynders, provincie Limburg

Het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB) en de Vlaamse Landmaatschappij (VLM) steken op een doordachte manier de handen uit de mouwen samen met een hele resem partners zoals Domein Bokrijk vzw, Natuurpunt vzw, de stad Hasselt en stad Genk. Met natuurinrichting Vijvercomplex Bokrijk-Kiewit krijgen niet alleen dieren en planten alle kansen, maar genieten ook de mensen in de toekomst van een adembenemend, gevarieerd waterlandschap met vijvers, vennen, bossen en graslanden.

Meer beleven, maar volledig in harmonie met de natuur!

We geven je alvast een beeld van waar het partnerschap naar toe wil met dit waardevolle gebied in volgende film:

Een hoofdrol voor water in Bokrijk-Kiewit (met ondertitels) - 720p
Natuurinrichting in het Vijvercomplex Bokrijk-Kiewit, een voorproefje. De Vlaamse overheid werkt samen met lokale partners aan klimaatrobuuste natuur in hartje Limburg. @natuurenbos @BokrijkMuseum @MijnNatuurpunt @stadhasselt697 @stadgenk3600
YouTube

 

Karel Stevens Projectmanager De Wijers, Vlaamse Landmaatschappij
Elvira Jacques Coördinator natuurinrichting, voorzitter, Agentschap voor Natuur en Bos
Juul Adriaens Adjunct-woordvoerder VLM

 

 

 

Over Vlaamse Landmaatschappij

De NV Vlaamse Landmaatschappij is een Extern Verzelfstandigd Agentschap van de Vlaamse overheid onder de bevoegdheid van de Vlaams minister van Justitie en Handhaving, Omgeving, Energie en Toerisme.  

Voor de Vlaamse Landmaatschappij zijn een veerkrachtige open ruimte vol leven en een dynamisch platteland het antwoord op uitdagingen als de verstedelijking, de klimaatverandering en de achteruitgang van de biodiversiteit. We versterken de open ruimte en het platteland door te investeren in bodem- en waterkwaliteit, biodiversiteit, ruimte voor voedsel en sociale cohesie. We zorgen voor een kwaliteitsvol landschap en een gezonde omgeving, waar het goed is om te leven en te werken en waar er ruimte is voor ontspanning. 

Samen met lokale en bovenlokale belanghebbenden geven we het openruimtebeleid, het plattelandsbeleid en het mestbeleid vorm en voeren we het uit op het terrein. Zo dragen we samen met onze partners bij aan de realisatie van de Europese en Vlaamse natuur-, plattelands- en milieudoelen.

De VLM werd opgericht in 1988 en stelt ongeveer 600 personeelsleden te werk via 6 kantoren te Brugge, Gent, Brussel, Leuven, Herentals en Hasselt.

De foto's in onze perskamer zijn eigendom van de Vlaamse Landmaatschappij. Het gebruik van die foto's is toegestaan mits bronvermelding (copyright Vlaamse Landmaatschappij).

Vlaamse Landmaatschappij
Leen Van den Bergh
Woordvoerder VLM
Koning Albert II laan 15
1210 BRUSSEL