Vijftien coalities, één ambitie: Vlaanderen weerbaarder maken tegen droogte en wateroverlast
28 oktober 2026
Water is de rode draad die landbouw, natuur, dorpen en steden met elkaar verbindt. Tegelijk zorgen droogte, wateroverlast en klimaatverandering voor steeds grotere uitdagingen. Uitdagingen die geen verre echo meer zijn, ver van ons bed, maar die ons dagelijks leven meer en meer raken en beïnvloeden.
De voorbije drie jaar zochten vijftien gebiedscoalities in heel Vlaanderen naar antwoorden die niet vertrekken vanuit één sector of één bestuursniveau, maar vanuit het landschap als geheel. Gemeentebesturen, landbouwers, natuurorganisaties, waterbeheerders, kennisinstellingen en vele andere partners werkten samen aan een gedeelde ambitie: water langer vasthouden waar het valt en zo bouwen aan veerkrachtige sponslandschappen. Het resultaat is meer dan een verzameling projecten. Het is een verhaal van samenwerking, innovatie en duidelijke veranderingen op het terrein. Veranderingen die vandaag al zichtbaar zijn en morgen nog meer vruchten zullen afwerpen.
Water+Land+Schap 2.0: samen bouwen aan een klimaatrobuust landschap
De gevolgen van de klimaatverandering zijn steeds duidelijker voelbaar: lange droge periodes wisselen af met intense regenbuien en wateroverlast. Om ons landschap weerbaarder of sterker te maken tegen zowel droogte als hevige regenval, werd het programma Water+Land+Schap 2.0 opgericht. Met dit Vlaamse programma met Europese steun, zoeken lokale besturen, landbouwers, natuurorganisaties en andere partners samen naar concrete oplossingen voor de wateruitdagingen van vandaag en morgen.
Daarbij kijken alle partners verder dan de waterproblematiek. Ze werken tegelijk aan een klimaatrobuuste landbouw en meer biodiversiteit in het landschap. Regenwater wordt zo veel mogelijk vastgehouden, gebufferd en geïnfiltreerd waar het valt. Zo blijft het langer beschikbaar voor landbouw en natuur.
Griet Celen, afdelingshoofd VLM: "Dit is geen druppel op een hete plaat. Honderden maatregelen over heel Vlaanderen versterken elkaar en maken het verschil. Het zal ook zo moeten gebeuren willen we de Vlaamse Open Ruimte echt ombuigen naar een sponslandschap."
De kracht van Water+Land+Schap 2.0 ligt in de samenwerking
Door water, landbouw en natuur vanaf het begin samen te bekijken, ontstaan maatregelen die breed gedragen worden en uitvoerbaar zijn op het terrein. Lokale besturen, regionale landschappen, de Vlaamse Landmaatschappij, de Vlaamse Milieumaatschappij, landbouwers en andere terreinpartners brengen hun kennis, belangen en ideeën samen. Zo groeien stap voor stap haalbare en uitvoerbare oplossingen die het watersysteem versterken én meerwaarde bieden voor landbouw, natuur en leefomgeving.
Dat is de kern van de coalitievorming: maatregelen versterken door samenwerking, zodat alle betrokkenen er baat bij hebben. Ook landbouwers ervaren zo dat de aanpak voor hen een duidelijke meerwaarde biedt.
Els Belmans, projectmanager Water+Land+Schap 2.0: "De beste oplossingen ontstaan rond één tafel, door ideeën uit te wisselen en de verantwoordelijkheid te delen. Niet de Vlaamse overheden, maar de lokale coalities hebben Water+Land+Schap 2.0 getrokken. Met een resultaat waar ze terecht trots op kunnen zijn.”
Maar het werk is nog niet af.
Griet Celen: "Met Water+Land+Schap 2.0 hebben we een belangrijke basis gelegd voor een geïntegreerde en lokaal gedragen realisatie van sponslandschappen. Nu schalen we op via de Lokale Blue Deals."
In deze nieuwsbrief zetten we twee projecten in de kijker: Groene Noordrand in de groene gordel ten noordwesten van Brussel en Van Beek tot Bodem in Kortrijk Zuid. Beide projecten vertrekken vanuit de eigen kenmerken en uitdagingen van hun gebied, maar delen dezelfde ambitie: water langer vasthouden waar het valt, de bodem versterken en werken aan een robuust landschap waar landbouw, natuur en mens samen baat bij hebben.
